Fotowoltaika – jak działa? Działanie fotowoltaiki w pigułce

Energia pochodząca ze słońca to temat znany każdemu. Większości z nas widok paneli fotowoltaicznych na dachach domów jednorodzinnych czy na instalacji gruntowej już nie zaskakuje. W poniższym artykule wyjaśniamy na czym tak naprawdę polega zjawisko fotowoltaiczne.

 

Co to jest fotowoltaika?

Fotowoltaika to dziedzina nauki i techniki związana z poznawaniem, badaniem, analizowaniem oraz rozwijaniem zjawiska fotowoltaicznego. Najprościej mówiąc jest to proces wytwarzania energii elektrycznej ze światła. Dzięki tej energii możemy zasilić nie tylko nasze domy ale i niewielkie urządzenia przenośne – kalkulatory, zegarki, lampy i sygnalizacje drogowe czy parkometry. Coraz częściej tak przetworzoną energię słoneczną wykorzystuje się do ogrzewania pomieszczeń lub podgrzewania wody.

 

Jak działa fotowoltaika

Podstawowym urządzeniem pozwalającym na pozyskanie darmowej energii ze słońca są moduły fotowoltaiczne, które zbudowane są z ogniw fotowoltaicznych. W ogniwach pod wpływem światła słonecznego zachodzi efekt fotowoltaiczny, dzięki któremu energia świetlna przekształcona zostaje w prąd stały.

Wydajność tego efektu zależy od wielu czynników takich jak: natężenie promieniowania, kąt nachylenia i miejsce położenia paneli, warunki atmosferyczne, jak również od struktury ogniwa fotowoltaicznego i jego sprawności.

Generowany w ten sposób prąd stały poprzez przewody wędruje do falownika, gdzie zamieniany jest na prąd zmienny, taki jaki występuje w gniazdku elektrycznym. Wyprodukowana energia zostaje zużyta lub oddana do sieci energetycznej. W sytuacji oddawania energii do sieci – prosument może ją później odebrać z zakładu energetycznego na zasadach określonych w ustawie o OZE.

Aby ilość wyprodukowanej energii elektrycznej była odpowiednia, należy w trakcie planowania inwestycji wykonać audyt i prawidłowo określić moc instalacji fotowoltaicznej.

 

Jak zbudowana jest instalacja fotowoltaiczna

Najważniejszymi elementami instalacji fotowoltaicznej są:

  • moduły fotowoltaiczne montowane na dachu lub na gruncie,
  • falownik, którego zadaniem jest przekształcenie prądu stałego na prąd zmienny,
  • licznik dwukierunkowy,
  • zabezpieczenia po stronie DC i AC
  • system montażowy.

Urządzenia te, połączone zgodnie z zasadami dobrego montażu sprawiają, że promienie słoneczne przetwarzane w energię elektryczną trafiają do gniazdek naszych domów.

 

Moduły fotowoltaiczne 

Moduły fotowoltaiczne składają się z ogniw fotowoltaicznych. Do produkcji ogniw najczęściej stosuje się krzem wysokiej czystości. Dzięki swoim właściwościom fizykochemicznym materiał ten doskonale nadaję się do konwersji promieniowania słonecznego na energię elektryczną 

Pojedyncze ogniwa fotowoltaiczne łączą się ze sobą w szeregi ogniw, tworząc matrycę ogniw. Matryca zabezpieczona jest folią EVA która hermetyzuje i izoluje ogniwa od czynników zewnętrznych. Od frontowej strony modułu stosuje się  szybę ze szkła hartowanego o wysokiej przepuszczalności światła, która usztywnia matrycę. Tylna strona modułu PV zabezpieczona jest folią elektroizolacyjną. Całość modułu fotowoltaicznego zamyka rama aluminiowa a na tylnej stronie montowane jest gniazdo przyłączeniowe wraz z okablowaniem.

 

Warto sprawdzać karty techniczne modułów – określone są w nich parametry mechaniczne i elektryczne modułów oraz informacje dotyczące ich pracy i stosowania.

 

Jak działa falownik fotowoltaiczny

Falownik (inaczej: inwerter) to jeden z najważniejszych elementów instalacji fotowoltaicznej. Jego zadaniem jest zmiana prądu stałego wytworzonego w panelach PV na prąd zmienny. Falownik automatycznie przekształca prąd stały na prąd zmienny o parametrach zgodnych z siecią energetyczną. Niewykorzystana energia elektryczna trafia do zakładu energetycznego. Zgodnie z obecną Ustawą OZE prosument oddający energię do zakładu może ją odebrać bezpłatnie w ilości 80% ilości oddanej, Pozostałe 20% przepadają na rzecz zakładu energetycznego.

 

Licznik dwukierunkowy jak działa

Ważną częścią instalacji jest również licznik dwukierunkowy dostarczany i montowany przez Operatora Systemu Dystrybucyjnego. Zlicza on ilość oddanej energii elektrycznej oraz energii pobranej z zakładu energetycznego. Na tej podstawie następuje rozliczenie prosumenta z zakładem energetycznym.

 

Zasada działania licznika dwukierunkowego

Jeśli instalacja nie wyprodukowała wystarczająco dużo prądu, żeby pokryć całe zapotrzebowanie, licznik zapisuje ile energii zostało przekazane gospodarstwu z zakładu energetycznego. Za pobraną energię z sieci trzeba będzie zapłacić dostawcy prądu.

Jeśli po zakończeniu okresu rozliczeniowego ilość energii wyprodukowanej i zużytej jest równa zeru, koszty jakie ponosi prosument są związanie jedynie z kosztami obsługi sieci, są to tzw. koszty stałe.

Jeżeli w danym okresie rozliczeniowym instalacja produkuje więcej prądu niż zużywa gospodarstwo, to prąd ten zostaje oddany do zakładu energetycznego  a licznik dwukierunkowy zapisuje jaka ilość kWh została przekazana. W takiej sytuacji prosument ponosi jedynie koszt związany z opłatą stałą za obsługę sieci. Nadprodukcja energii nie przepada i będzie mogła być wykorzystana w przyszłości. Należy jednak pamiętać, że z nadprodukowanej energii można skorzystać w ciągu jednego roku, po tym czasie zapasy energii przepadają.

 

Jak działa fotowoltaika zimą

Instalacja fotowoltaiczna jest systemem, który działa cały rok. Należy jednak pamiętać, że jej wydajność uzależniona jest od ilości światła słonecznego. Inną wydajność będzie miała latem, a inną zimą. Instalacja fotowoltaiczna produkuje energię zawsze gdy jest jasno, nie przeszkadza jej niska temperatura, ani nawet mróz. Latem kiedy jest dużo słońca, a dzień najdłuższy, efektywność paneli fotowoltaicznych jest najwyższa. Instalacja produkuje wówczas na ogół więcej energii niż wynosi zapotrzebowanie na prąd. Nadwyżki wyprodukowanej energii przekazywane są do sieci energetycznej, a w okresie zimowym gdzie produkcja prądu jest niższa, można ją odebrać.   

Zimą występują dwa czynniki, które mogą wpłynąć na niską efektywność pracy paneli fotowoltaicznych – są to: krótszy dzień, a co za tym idzie mniejsza ilość słońca oraz częste opady śniegu które mogą zalegać na powierzchni modułów blokując dostęp światła.

 

Zobacz podobne:


eventy

Jak dbać o panele fotowoltaiczne zimą

więcej
eventy

Czy Twoje panele są prawidłowo zamontowane?

Prawidłowa praca paneli fotowoltaicznych w dużej mierze zależy od ich odpowiedniego montażu. Stąd wybór firmy instalatorskiej, która ma doświadczenie i dobrze dobrany sprzęt jest podstawą,…

więcej
eventy

Recenzja – moduły PV Perfect Edge marki Bruk-Bet Fotowoltaika

Na internetowym portalu branżowym poświęconym odnawialnym źródłom energii – Globenergia pojawiła się recenzja naszych modułów fotowoltaicznych z serii Perfect Edge. Ich dokładną…

więcej